Η τεχνητή νοημοσύνη (ΤΝ) ή στα αγγλικά Artificial intelligence (AI) πρόκειται για την ικανότητα ενός μηχανήματος να αναπαράγει ανθρώπινες ικανότητες όπως το σχέδιο και η δημιουργία, την επίλυση προβλημάτων και εύρεση λύσεων και την μαζική συλλογή δεδομένων. Αυτή η τεχνολογική καινοτομία από ένα βοηθητικό εργαλείο κατάφερε να γίνει ένας μοχλός της παγκόσμιας οικονομίας, παίρνοντας θέση μέσα στις επιχειρήσεις και το χρηματιστήριο. Η ΑΙ έχει φέρει ριζικές αλλαγές στον τρόπο παραγωγής προκαλώντας ανησυχίες για τεχνολογική ανεργία στο ανθρώπινο δυναμικό.
Χρήση της τεχνητής νοημοσύνης στην παραγωγή
Κατά τη διάρκεια της παραγωγής ενός αγαθού οι εταιρείες συγκεντρώνουν μια πληθώρα δεδομένων, δηλαδή στοιχεία που αφορούν την απόδοση, την εφοδιαστική αλυσίδα, τις διαδικασίες παραγωγής και τους εξωτερικούς παράγοντες. Οι τεχνολογίες της τεχνητής νοημοσύνης για την «εκπαίδευση» των συστημάτων τους έχουν ανάγκη από αυτά τα δεδομένα ώστε να προσφέρουν σωστά και ακριβή αποτελέσματα. Έτσι η ΤΝ συνεισφέρει στις εταιρείες καλύτερη αξιοποίηση των δεδομένων τους, έχοντας ως αποτέλεσμα την μείωση των σφαλμάτων μέσα στην παραγωγική διαδικασία, άρα και αύξηση της αποδοτικότητας με μειωμένο κόστος εργασίας. Η αυτοματοποίηση στον χώρο της παραγωγής από την μία όψη του νομίσματος διευκολύνει τις επιχειρήσεις, καθώς το ανθρώπινο δυναμικό αποκτά ψηφιακούς βοηθούς και διάφορες εργασίες πλέον εκτελούνται από νέες τεχνολογικές μορφές παραγωγής όπως ρομπότ, logistics με ΑΙ, chatbots, και αναλύσεις big data. Από την άλλη όψη όμως, γίνεται μια επιχείρηση να βασιστεί σε μια νοημοσύνη μη ανθρώπινη;
Σύμφωνα με την έρευνα της McKinsey, όλο και περισσότεροι οργανισμοί χρησιμοποιούν ΤΝ σε σύγκριση με πέρυσι. Το 2024 το 78% των ερωτηθέντων απάντησε ότι η ΑΙ έχει κερδίσει μια θέση στην εταιρεία τους, φέτος το ποσοστό αυξήθηκε στο 88%. Παρά την ραγδαία αύξηση στα ποσοστά, οι οργανισμοί αυτοί δεν έχουν προχωρήσει στην πλήρη ενσωμάτωση και αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών και βρίσκονται ακόμα σε ένα δοκιμαστικό στάδιο, ενώ μόνο το ένα τρίτο των επιχειρήσεων αξιοποιούν στο έπακρο τις δυνατότητες της τεχνολογίας.
Σε όλο και περισσότερες εταιρείες έχουν αρχίσει να εμφανίζονται οι «πράκτορες τεχνητής νοημοσύνης» (AI agents), δηλαδή συστήματα βασισμένα σε μοντέλα ΤΝ τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν παράλληλα με τους εργαζόμενους, να σχεδιάσουν και να εκτελέσουν τα εργασιακά τους καθήκοντα χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση και επίβλεψη. Σύμφωνα με τους ερωτηθέντες της έρευνας, μόνο το 23% έχουν αρχίσει την πλήρη κλιμάκωση των agents σε διάφορες λειτουργίες και ένα επιπλέον ποσοστό 39% βρίσκονται σε στάδιο πειραματισμού.
Ποιες είναι οι οικονομικές επιδράσεις;
Όπως προκύπτει από την έρευνα, οι επιχειρήσεις που λειτουργούν με την τεχνητή νοημοσύνη δεν έχουν εξασφαλίσει ακόμα κερδοφορία. Μόνο το 39% των ερωτηθέντων αποκάλυψαν ότι η ΑΙ έχει οικονομική επίδραση στα κέρδη προ φόρων και τελών (EBIT) και αυτή η επίδραση είναι μικρότερη από 5%. Παρά την μικρή αυτή επίδραση οι οργανισμοί εστιάζουν στα θετικά ποιοτικά αποτελέσματα που τους έχει εξασφαλίσει η ΤΝ. Συγκεκριμένα οι τομείς οι οποίοι έχουν ωφεληθεί κυρίως είναι:
- Ο τεχνικός τομέας: Εξαιτίας της μείωση στο κόστος παραγωγής σε μηχανές λογισμικού, παραγωγής και στην πληροφορική.
- Ο τομέας Μάρκετινγκ και πωλήσεων: Υπήρξε θετική οικονομική επίδραση ως προς τα κέρδη, τις πωλήσεις και την στρατηγική των οργανισμών.
Αγορά εργασίας: Πως η τεχνητή νοημοσύνη έχει επηρεάσει την επαγγελματική αποκατάσταση;
Καθώς όλο και περισσότεροι οργανισμοί και φορείς προσλαμβάνουν την ΑΙ ως βοηθό τους, προκαλείται μια κρίση αναπροσαρμογών στα επαγγέλματα καθώς ένα πλήθος εργαζομένων θα θυσιαστεί στον βωμό της τεχνολογικής ανάπτυξης ενώ το υπόλοιπο θα επωφεληθεί από αυτή. Όπως προαναφέρθηκε οι εταιρείες βρίσκονται ακόμα σε ένα δοκιμαστικό στάδιο με την χρήση της ΤΝ άρα ακόμα δεν αποτελεί απειλή για τους εργαζόμενους, αντιθέτως τους ευνοεί διευκολύνοντας την εργασία. Το πρόβλημα εντοπίζεται στην επανεκπαίδευση του εργατικού δυναμικού και στην δημιουργία νέων δεξιοτήτων, στις οποίες απαιτείται η ειδίκευση πάνω στις νέες τεχνολογίες του ψηφιακού κόσμου και η άρτια διαχείριση τους.
Ανεργία και τεχνητή νοημοσύνη.
Ένα εύλογο ερώτημα το οποίο απασχολεί τους νέους που έχουν ξεκινήσει τα πρώτα τους βήματα στο χώρο εργασίας και βλέποντας τις εξελίξεις στην τεχνολογία, είναι αν θα επηρεαστεί το ποσοστό ανεργίας εξαιτίας της τεχνητής νοημοσύνης. Σαφώς πολλά επαγγέλματα έχουν περάσει στην ΑΙ, ωστόσο δεν έχει σοβαρό αντίκτυπο καθώς είναι επαγγέλματα ρουτίνας λόγου χάρη οι τηλεφωνητές. Η εποχή της βιομηχανικής επανάστασης μας υπενθυμίζει ότι η αυτοματοποίηση των συστημάτων μπορεί να μετασχηματίσει ολόκληρους κλάδους, αλλά αναδιαμορφώνει την αγορά εργασίας δημιουργώντας νέες μορφές απασχόλησης. Καθώς βρισκόμαστε σε ένα νέο κύμα τεχνολογικής επανάστασης και ο επαγγελματικός χώρος βρίσκεται σε περίοδο μετασχηματισμού, ο κάθε εργαζόμενος πρέπει να επαναπροσδιορίσει την σχέση του με την τεχνολογία και να μην την βλέπει ως αντίπαλο του αλλά ως εργαλείο το οποίο με την κατάλληλη αξιοποίηση, θα του ανοίξει πόρτες στην επαγγελματική του σταδιοδρομία.
Συμπεράσματα
Τελικά μπορεί να ένας οργανισμός να αφήσει τον έλεγχο στην τεχνητή νοημοσύνη; Η απάντηση είναι όχι, η τεχνολογική καινοτομία δεν είναι αξιόπιστη ακόμα σε στάδιο αυτονομίας και είναι αναγκαία η συνύπαρξη της με τον άνθρωπο. Συμπερασματικά ο συνδυασμός της ανθρώπινης δημιουργικότητας και της τεχνολογικής καινοτομίας μπορεί να οδηγήσει μια επιχείρηση σε σημαντική καινοτομία και εξέλιξη.
Πηγές
https://www.goldmansachs.com/insights/articles/how-will-ai-affect-the-global-workforce
https://www.mckinsey.com/capabilities/quantumblack/our-insights/the-state-of-ai
https://www.eduguide.gr/posts/poia-epaggelmata-kindyneyoyn-perissotero-apo-thn-eleysh-ths-ai
https://www.liberal.gr/agores/tehnologiki-anergia-i-nea-apeili-tis-tehnitis-noimosynis
